Açık Ceza İnfaz Kurumuna Ayrılma Şartları (2026) — 11. Yargı Paketi Değişiklikleri

Bu makale; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 14. maddesi, Geçici Madde 10 ve Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği (RG 2/9/2012, son değ. 4/6/2025 – 32920 Mükerrer) çerçevesinde hazırlanmış olup 11. Yargı Paketi (15.12.2025) değişiklikleri yansıtılmıştır.

1. Açık Ceza İnfaz Kurumu Nedir?

Açık ceza infaz kurumları, hükümlülerin topluma yeniden kazandırılmasını temel amaç olarak benimseyen infaz birimleridir. Bu kurumlarda güvenlik; duvar, tel örgü veya silahlı personel gibi fiziksel engeller aracılığıyla değil, kurum görevlilerinin gözetim ve denetimiyle sağlanır. 5275 sayılı Kanun’un 14. maddesinin birinci fıkrası bu kurumları; hükümlülerin mesleki beceri kazanmasının ve çalışma düzenine alıştırılmasının ön planda tutulduğu, kaçmayı önlemeye yönelik fiziksel engel ve dış güvenlik görevlisi bulunmayan, güvenliğin yalnızca iç gözetim ve denetimle sağlandığı kurumlar olarak tanımlamaktadır.

Bu tanımdan çıkan üç temel hukuki özellik açık kurumu kapalı kurumdan net biçimde ayırt etmektedir:

Rehabilitasyon önceliği: Kapalı kurumlarda birincil amaç toplumu hükümlüden korumaktır. Açık kurumlarda ise hükümlüyü topluma hazırlamak esastır. Mesleki eğitim, tarımsal veya kentsel iş faaliyetleri ve düzenli çalışma alışkanlığı bu kurumların işleyişinin temelini oluşturur.

Fiziksel engel bulunmaması: Duvar, tel örgü, kafes ya da elektronik bariyer gibi güvenlik yapıları açık kurumlarda yer almaz. Hükümlünün kurumda kalması fiziksel zorlama yoluyla değil, kurallara bilinçli uyum temelinde sağlanır. Bu özellik, açık kurumu kapalı kurumdan ayırt eden en belirgin ölçüttür.

Dış güvenlik görevlisi bulunmaması: Silahlı çevre güvenliği yerine kurum içi personelin günlük denetimi yeterli görülmektedir. Bu yaklaşım, infaz sisteminin hükümlüye duyduğu kurumsal güvenin somut bir göstergesidir.

Açık kuruma ayrılma kararı, yalnızca hükümlünün bulunduğu fiziksel ortamın değişmesi anlamına gelmez. Bu karar, hükümlünün infaz sürecinde gösterdiği olumlu gelişimin ve kazandığı olgunluğun hukuki düzeyde tanınmasıdır. Bu nedenle hem hükümlü hem de yakınları açısından sürecin dikkatle takip edilmesi büyük önem taşır.

2. Doğrudan Açık Kuruma Alınma (5275 s.K. Md. 14/2)

Doğrudan açık kuruma alınma; hükümlünün önce kapalı bir kuruma kabul edilmeksizin, infazına başlandığı anda doğrudan açık kuruma gönderilmesi anlamına gelir. Bu hak, 5275 s.K. md. 14/2 ve Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’nin 5. maddesi uyarınca belirli kategorilerdeki hükümlülere tanınmaktadır.

2.1 Kimler Doğrudan Alınır?

Tabloda görüldüğü üzere doğrudan açık kuruma alınma hakkı, ceza türüne ve süresine göre farklılaşmaktadır. Kasıtlı suçlarda bu hak yalnızca toplam cezası 3 yıl ve altında olanlar için geçerliyken taksirli suçlarda sınır 5 yıla kadar çıkmaktadır. Adli para cezasının hapis cezasına çevrilmesi ile İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki tazyik hapsi hâllerinde ise süre sınırı aranmaksızın doğrudan açık kuruma alınma mümkündür.

2.2 İstisnalar — Doğrudan Alınamayacaklar

Ceza sınırı uygun olsa bile aşağıdaki kategorilerdeki hükümlüler doğrudan açık kuruma alınamaz; bu kişilerin kapalı kurumdan ayrılma prosedürünü izlemeleri zorunludur:

Bu istisnalar, ceza süresi ne olursa olsun doğrudan açık kuruma alınmayı kesin olarak engelleyen hukuki engellerdir. Terör, örgütlü suç ve cinsel suçlar gibi toplumsal güvenliği doğrudan ilgilendiren suç türleri ile mükerrirlerin bu kapsama alınması, kanun koyucunun rehabilitasyon hakkını kamu güvenliği kaygısıyla dengeleme tercihini yansıtmaktadır. Örneğin, 2 yıl kasıtlı suç cezasına mahkûm olan bir hükümlü, yukarıdaki istisnalar kapsamına giriyorsa iyi hâlinden bağımsız olarak doğrudan açık kuruma alınamaz; kapalı kurumdan ayrılma sürecini tamamlaması gerekir.

2.3 Gönderme Kararı ve Süreç

Doğrudan açık kuruma gönderme yetkisi ağır ceza merkezi veya mülhakat Cumhuriyet başsavcılıklarına aittir. Cumhuriyet başsavcılığı, kendi yargı çevresinde açık kurum bulunması hâlinde hükümlüyü o kuruma; bulunmaması hâlinde Bakanlıkça belirlenen listedeki kurumlardan birine yönlendirir.

Hükümlüye EK-1 tutanağıyla tebligat yapılarak 10 gün içinde belirtilen kuruma teslim olması istenir. Bu süre içinde teslim olunmaması hâlinde hükümlü hakkında yakalama emri çıkarılır ve kolluk aracılığıyla ilgili kuruma teslim edilir.

3. Kapalıdan Açık Kuruma Ayrılma (5275 s.K. Md. 14/3)

Kapalı kurumdan açık kuruma ayrılma, doğrudan alınma koşullarını taşımayan hükümlüler için öngörülen yoldur. Bu süreç, 5275 s.K. md. 14/3 ve Yönetmelik md. 10 çerçevesinde yürütülmekte; idare ve gözlem kurulunun 5275 s.K. md. 89 kapsamındaki değerlendirmesine dayanmaktadır.

3.1 Genel Koşullar ve Süre Hesabı

Kapalı kurumdan açığa ayrılabilmek için dört temel koşulun birlikte sağlanması gerekmektedir: asgari infaz süresinin tamamlanması, iyi hâllilik, koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kalması ve bazı durumlarda infaz hâkiminin onayının alınması.

Tablo, hükümlünün ceza miktarı ve bulunduğu kurum türüne göre açık kuruma ayrılmak için gereken asgari infaz süresini ve koşullu salıverilmeye kalan azami süreyi göstermektedir. Toplam cezası 10 yılın altında olan hükümlüler için yalnızca 1 aylık asgari infaz süresi yeterliyken 10 yıl ve üzerindeki cezalarda bu süre cezanın onda birine yükselmektedir. Yüksek güvenlikli kapalı kurumlarda bulunan hükümlüler ise en kısıtlayıcı koşullara tabidir: cezanın üçte birini tamamlamaları ve koşullu salıverilmeye en fazla 3 yıl kalması gerekmektedir.

3.2 Suça Göre Özel KS Süre Koşulları

Belirli suç türlerinden mahkûm olanlar için genel 7 yıllık sürenin çok altında özel koşullu salıverilme süre koşulları belirlenmiştir. Aşağıdaki tabloda yer alan suçlarda koşullu salıverilmeye kalan süre, genel kurala kıyasla önemli ölçüde daha kısadır:

Bu tablodaki suç türleri, kanun koyucunun toplumsal tehlike derecesine göre açık kuruma ayrılmayı sıkılaştırdığı kategorileri göstermektedir. Nitelikli hırsızlık, yağma ve uyuşturucu ticareti gibi suçlarda koşullu salıverilmeye 5 yıldan az kalması şartı aranırken cinsel suçlar ve aile içi şiddet içeren suçlarda bu süre 3 yılın altına düşmektedir. Etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan hükümlüler için süre 2 yıla, örgütten ayrıldığı resmî kararla tespit edilen terör veya örgüt suçluları için ise yalnızca 1 yıla indirilmiştir. Dolayısıyla bu tabloda yer alan bir suçtan mahkûm olan hükümlünün, hangi özel koşula tâbi olduğunu öncelikle belirlemesi gerekmektedir.

3.3 Birden Fazla Cezanın Toplanması Hâlinde Esas Alınacak Suç

Birden fazla mahkûmiyetin toplu infazında açık kuruma ayrılmada esas alınacak suç, koşullu salıverilme tarihine en az sürenin arandığı suçtur. Bu kural, suç portföyünün en kısıtlayıcı unsuruna göre değerlendirme yapılmasını zorunlu kılar; dolayısıyla hükümlü lehine olan yorumun uygulanması engellenebilir.

Bu nedenle birden fazla mahkûmiyeti bulunan hükümlülerin her bir suç için hangi koşullu salıverilme süre koşuluna tâbi olduğunu ayrı ayrı analiz ettirmesi büyük önem taşır.

<

4. İnfaz Hâkimi Onayı Gerektiren Haller (5275 s.K. Md. 14/4)

5275 s.K. md. 14/4, belirli kategorilerdeki hükümlüler için idare ve gözlem kurulunun açığa ayrılma kararını tek başına uygulamasını yasaklamış; infaz hâkiminin onayını zorunlu kılmıştır. Bu onay alınmadan kurulun olumlu kararı fiilen hayata geçirilemez.

Tabloda yer alan kategoriler, kanun koyucunun suçun ağırlığı veya toplumsal tehlike boyutu nedeniyle idare ve gözlem kurulunun tek başına karar vermesini yeterli görmediği halleri kapsamaktadır. Toplam cezası 10 yıl ve üzerinde olan hükümlüler için bu denetim mekanizması suç türünden bağımsız biçimde devreye girmektedir. Terör, örgüt, kasten öldürme, cinsel suçlar ve uyuşturucu ticareti gibi kategorilerde ise ceza miktarından bağımsız olarak infaz hâkiminin onayı zorunludur.

⚠️ Önemli Ayrım: Terör ve örgüt suçlarından mahkûm olanların büyük çoğunluğu Yönetmelik md. 8/1-ç uyarınca zaten açık kuruma ayrılamaz; bu kesin bir engeldir. Md. 14/4’teki infaz hâkimi onayı zorunluluğu ise bu engeli aşabilen istisnai durumlardaki hükümlüler için —örneğin örgütten ayrıldığı tespit edilenler— devreye giren ek bir denetim mekanizmasıdır.

5. Açık Kuruma Ayrılamayacak Hükümlüler

Yönetmelik md. 8, açık kuruma ayrılamamayı üç farklı engel türüne göre düzenlemektedir. Bu engeller; kesin, ek ve geçici olmak üzere birbirinden farklı hukuki sonuçlar doğurmaktadır.

Kesin Engeller (Md. 8/1) — Koşulsuz Olarak Uygulanır:

Kesin engeller, hükümlünün iyi hâl durumu, ceza süresi veya infaz aşamasından bağımsız olarak açık kuruma ayrılmayı mutlak biçimde engelleyen hukuki durumlardır. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında bu engel hiçbir koşulda aşılamaz. Disiplin cezaları söz konusu olduğunda ise son cezanın üzerinden 1 yılın geçmesi hâlinde engel ortadan kalkar; dolayısıyla bu durum zamanla aşılabilir niteliktedir. Terör ve örgüt suçlularında ise örgütten ayrılma veya etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanma, bu kesin engelin istisnasını oluşturmaktadır.

Ek Engeller (Md. 8/2) — Belirli Cezalar İçin Uygulanır:

Ek engeller, yalnızca belirli hukuki durumların varlığı hâlinde uygulanan ve bu durumlarla sınırlı sonuçlar doğuran engellerdir. Koşullu salıverilme kararının geri alınması hâlinde hükümlü, geri alınan cezasının tamamını kapalı kurumda infaz etmek zorundadır. Firar durumunda ise sonuç daha kapsamlıdır: Firar tarihinden hem önceki hem de sonraki cezalar kapalıda kalmaya devam eder. İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki tazyik hapsi bu engelin dışında tutulmuş; diğer tazyik, disiplin ve zorlama hapisleri ise kapsama dahil edilmiştir.

Geçici Engeller (Md. 8/3) — Durum Devam Ettiği Sürece Uygulanır:

Geçici engeller, niteliği itibarıyla kalıcı değildir; engele yol açan durum sona erdiğinde hükümlünün açık kuruma ayrılma hakkı yeniden doğar. Tutukluluk hâlinin sona ermesi veya sağlık durumunun iyileşmesi bu engeli ortadan kaldırabilir. Bu nedenle geçici engellerle karşılaşan hükümlülerin durumlarını düzenli aralıklarla yeniden değerlendirtmeleri büyük önem taşır.

6. Geçici Madde 10 — Halk Arasındaki Adıyla “Covid Affı”

Halk arasında “Covid affı” olarak bilinen Geçici Madde 10, 5275 sayılı Kanun’a 14/7/2023 tarihli ve 7456 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle eklenmiştir. Madde, 31/7/2023 tarihini kesim noktası olarak alarak bu tarihten önce suç işleyenler ile o tarihte Covid-19 izni kullananlar için ayrı hükümler getirmiştir.

6.1 Covid-19 İzninde Olanlar İçin Düzenlemeler (Md. 10/1-5)

Bu tablo, 31/7/2023 tarihi itibarıyla Covid-19 izni kullanan hükümlüler için getirilen özel düzenlemeleri bir arada göstermektedir. Md. 10/1, izinde bulunan hükümlülere kuruma dönüş için 15 günlük ek süre tanımıştır. Md. 10/2 ise denetimli serbestliğe 5 yıl veya daha az kalan hükümlüler için hükümlünün talebine gerek olmaksızın infaz hâkiminin resen karar verebilmesine imkân tanıyan önemli bir düzenlemedir. Md. 10/4 ve 10/5, halihazırda denetimli serbestlik veya açık kurum statüsünde bulunan hükümlülerin hukuki durumlarını güvence altına almaktadır.

6.2 31/7/2023 Öncesi Suçlarda Erken Açığa Ayrılma (Md. 10/6)

Geçici Madde 10/6, halk arasında “Covid affı”nın asıl olarak anlaşılan bölümüdür ve uygulamada en geniş kitleyi etkileyen hükümdür. Normal koşullarda koşullu salıverilmeye 7 yıl kalmak gerekirken bu fıkra kapsamında yalnızca 3 yıl yetmekte; asgari infaz süresi de önemli ölçüde kısalmaktadır.

Tablo, Geçici Madde 10/6’nın genel kurala kıyasla ne ölçüde kolaylaştırma sağladığını somut biçimde ortaya koymaktadır. Toplam cezası 10 yılın altında olan hükümlüler için asgari infaz süresi değişmemekte; ancak koşullu salıverilmeye kalan süre şartı 7 yıldan 3 yıla indirilmektedir. Toplam cezası 10 yıl ve üzerinde olanlar için ise hem asgari infaz süresi cezanın onda birinden 3 aya inmekte hem de KS süre şartı 3 yıla düşmektedir. Bu iki değişiklik bir arada değerlendirildiğinde, ağır cezalı hükümlüler bakımından geçici maddenin sağladığı avantajın oldukça belirgin olduğu görülmektedir.

Bu fıkradan kimler yararlanamaz? (İstisna Listesi)

Bu istisna listesi, suçun ağırlığı veya toplumsal güvenlik üzerindeki etkisi nedeniyle kanun koyucunun Geçici Madde 10/6’nın sağladığı kolaylaştırmadan yararlandırmayı uygun görmediği kategorileri kapsamaktadır. Nitelikli kasten öldürme, cinsel suçlar, terör ve örgütlü suçluluk ile devlet kurumlarına yönelik suçlar bu kapsam dışında tutulmuştur. Ayrıca deprem kaynaklı ölümlerle sonuçlanan yapı suçları için özel bir istisna getirilmiş olması dikkat çekicidir. Suçu bu kategorilerden birini kapsıyorsa Geçici Madde 10/6’dan yararlanma imkânı bulunmamakta; genel infaz kuralları uygulanmaya devam etmektedir.

6.3 3 Yıl Erken Denetimli Serbestlik Hakkı

Geçici Madde 10/6’nın ikinci bölümü, kapsamdaki hükümlülere son derece önemli bir ek avantaj tanımaktadır: Normal denetimli serbestlik tarihinden 3 yıl önce bu uygulamadan yararlanma hakkı.

Bu tablo, 3 yıl erken denetimli serbestlik hakkından kimlerin ve hangi koşullarla yararlanabileceğini özetlemektedir. Hak, iki farklı grubu kapsamaktadır: Geçici Madde 10/6 kapsamında kapalıdan açığa ayrılanlar ile suç tarihi 31/7/2023 ve öncesi olan ve zaten açık kurumda bulunanlar. Her iki grup için de ortak koşul, açık kurumda en az 3 ay kalınmış olması ve hükümlünün bizzat talepte bulunmasıdır. Bu noktada Md. 10/2’den önemli bir ayrım söz konusudur: Anılan maddede infaz hâkimi resen karar verebilirken 3 yıl erken denetimli serbestlik hakkında kurulun veya hâkimin resen harekete geçmesi mümkün değildir; hakkın kullanılması tamamen hükümlünün iradesine bırakılmıştır.

7. 11. Yargı Paketi Değişiklikleri (15.12.2025)

15.12.2025 tarihinde yürürlüğe giren 11. Yargı Paketi’nin 27. maddesiyle Geçici Madde 10/6’da üç temel değişiklik yapılmış; aynı zamanda maddenin 7. ve 8. fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır.

7.1 İstisna Suçların Açıkça Sayılması

Önceki metinde istisna kapsamındaki bazı suç kategorileri dolaylı atıfla düzenlenmiş, bu da yorumda belirsizliklere yol açmaktaydı. 11. Yargı Paketi bu belirsizliği gidererek söz konusu suçları fıkraya tek tek eklemiştir.

Bu değişiklikle birlikte hangi suçların istisna kapsamında olduğu artık açık ve sınırlı sayım yöntemiyle belirlenmektedir. Önceden dolaylı atıftan kaynaklanan yorum tartışmaları bu düzenlemeyle sona erdirilmiştir. Nitelikli kasten öldürme, deprem kaynaklı ölüm ve cinsel suçlar, Geçici Madde 10/6’nın sağladığı kolaylaştırmadan kesinlikle yararlanamayacak suç türleri olarak fıkraya açıkça eklenmiştir.

7.2 Açık Kurumda Bulunanları da Kapsayan İbare Değişikliği

Eski metinde yer alan “tarihi itibarıyla” ifadesi, bazı durumlarda yalnızca o tarihteki anlık konuma —yani kapalı kurumda bulunmaya— işaret eder biçimde yorumlanmaktaydı. Bu durum, 31/7/2023 öncesinde suç işleyip daha sonra açık kuruma geçen hükümlülerin 3 yıl erken denetimli serbestlik hakkından yararlanıp yararlanamayacağı konusunda tartışmalara zemin hazırlıyordu.

11. Yargı Paketi bu ifadeyi “tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle” şeklinde değiştirerek söz konusu tartışmayı sonlandırmıştır. Artık 31/7/2023 öncesinde suç işleyip açık kuruma ayrılmış olanların da 3 yıl erken denetimli serbestlik hakkından yararlanacağı açıkça hüküm altına alınmıştır.

7.3 7. ve 8. Fıkraların Yürürlükten Kaldırılması

Geçici Madde 10’un 7. ve 8. fıkraları 11. Yargı Paketi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Bu değişiklikle söz konusu fıkralarda düzenlenen hükümler artık uygulanmaz hâle gelmiştir.

Tablo, 11. Yargı Paketi’nin Geçici Madde 10/6 üzerindeki etkisini önceki durum ile karşılaştırmalı biçimde özetlemektedir. Yapılan üç değişiklikten ikisi doğrudan yorum sorunlarını gidermeye yönelik olup uygulamada hâlihazırda tartışmalı olan meselelere açıklık kazandırmıştır. 7. ve 8. fıkraların yürürlükten kaldırılması ise bu fıkralara dayanılarak yürütülen uygulamaları tamamen sona erdirmiştir.

8. Kapalıya Geri Gönderme Halleri (5275 s.K. Md. 14/5)

Açık kurumda cezası infaz edilmekte olan hükümlülerin kapalıya iade edilmesini gerektiren hâller, 5275 s.K. md. 14/5 ve Yönetmelik md. 12’de ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Doğrudan açık kuruma alınanlar bu hükümlerin kapsamı dışında değildir; onlar da aynı kurallara tâbidir.

Tabloda yer alan geri gönderme nedenlerinin büyük bölümünde karar yetkisi idare ve gözlem kuruluna aittir. Bununla birlikte iki durum öne çıkmaktadır. Tutuklama hâlinde herhangi bir kurul kararına gerek olmaksızın iade doğrudan yasal zorunluluk olarak gerçekleşir. Hükümlünün açık kurum koşullarına iradesi dışında uyum sağlayamaması hâlinde ise kurulun kararı tek başına yeterli olmayıp ayrıca infaz hâkiminin onayı aranmaktadır. Bu ayrım, iade kararının hukuki denetimine ilişkin önemli bir güvencedir.

ℹ️ Yeniden Açığa Ayrılma: Disiplin cezası nedeniyle kapalıya iade edilenlerin bu cezaları kaldırıldıktan sonra, firar nedeniyle iade edilenlerin ise diğer koşullar uyduğu ve bir daha firar etmeyeceği değerlendirildiği takdirde yeniden açığa ayrılması mümkündür. Yaş, sağlık veya güvenlik nedeniyle gönderilenlerin ise 6 ay sonra yeniden ayrılma başvurusunda bulunabilir.

9. Başvuru Süreci ve Hukuki Yollar

Kapalı kurumdan açığa ayrılma başvurusu belirli aşamaları takip etmektedir. Bu sürecin doğru yönetilmesi hem hak kaybını önler hem de gereksiz gecikmelerin önüne geçer.

Süreç hükümlünün dilekçesiyle başlamakta ve kurul değerlendirmesi, olumlu kararın ilgili mercilere iletilmesi ile nakil aşamalarından geçerek sonuçlanmaktadır. 4/6/2025 tarihli değişiklikle ret kararının gerekçeli olarak tebliği zorunlu hâle getirilmiş; bu düzenleme hükümlülerin hukuki itiraz yollarını daha etkin biçimde kullanabilmesine imkân tanımıştır. Md. 14/4 kapsamındaki hükümlüler için süreç bir aşama daha uzamakta ve infaz hâkiminin onayı alınmadan nakil gerçekleştirilememektedir.

Ret Hâlinde Başvurulabilecek Hukuki Yollar:

Ret kararına karşı iki aşamalı bir itiraz mekanizması öngörülmüştür. İlk aşamada infaz hâkimliğine şikâyet yoluyla kurulun kararı denetlettirilebilir; hâkimlik bu inceleme sonucunda kurulun kararını onaylayabileceği gibi doğrudan açığa ayrılmaya da hükmedebilir. İkinci aşamada ise infaz hâkimliği kararına karşı ağır ceza mahkemesine itiraz yolu açıktır; bu başvurunun tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde yapılması gerekmektedir.

11. Sık Sorulan Sorular

Açık cezaevine ne zaman geçilir?

İki farklı yol vardır. Birincisi doğrudan alınma: kasıtlı suçlarda toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlarda 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanlar (istisnalar hariç) hiç kapalı kuruma girmeksizin açık kuruma alınır. İkincisi kapalıdan ayrılma: ceza sınırını aşanlar, asgari infaz süresini doldurup iyi hâlli olarak ve koşullu salıverilmeye en fazla 7 yıl kalarak açığa ayrılabilir. Geçici Madde 10/6 kapsamındakilerde bu süre 3 yıla inebilmektedir.

Kapalıdan açığa ayrılma şartları nelerdir?

Üç temel koşul bir arada aranır: asgari infaz süresinin tamamlanması, iyi hâllilik ve koşullu salıverilmeye belirli bir süre kalması. Toplam cezası 10 yıldan az olanlar için 1 ay infaz ve koşullu salıverilmeye ≤ 7 yıl; 10 yıl ve üzeri için cezanın 1/10’i ve koşullu salıverilmeye ≤ 7 yıl; yüksek güvenlikli kurumlar için ise cezanın 1/3’ü ve koşullu salıverilmeye ≤ 3 yıl koşulu aranır. Bazı suç türlerinde (TCK 148, 188 vb.) daha kısa koşullu salıverilme süresi gereklidir.

Covid affından kimler faydalanır?

5275 s.K. Geçici Madde 10, halk arasında “Covid affı” olarak bilinmektedir. Bu maddeden yararlanabilmek için suçun 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş olması ve istisna kapsamındaki suçlar dışında kalması gerekmektedir. İstisna kapsamı şunlardır: nitelikli kasten öldürme (TCK 82/1-d, e, f), deprem kaynaklı ölüm, cinsel suçlar (TCK 102, 103, 104/2-3), devlet kurumlarına karşı suçlar (TCK İkinci Kitap 4.-7. Bölüm), terör suçları ve örgüt faaliyeti suçları. Bu kapsamda olanlar; 10 yılın altındaki cezalarda 1 ay, 10 yıl ve üzeri cezalarda ise yalnızca 3 ay infaz etmeleri ve koşullu salıverilmeye 3 yıldan az süre kalması koşuluyla açığa ayrılabilir.

10 yıldan fazla cezada açığa ayrılma mümkün mü?

Evet, mümkündür. 10 yıl ve üzeri cezada, cezanın 1/10’i kapalı kurumda iyi hâlli olarak infaz edilmeli ve koşullu salıverilmeye en fazla 7 yıl kalmalıdır. Bu kategoride ayrıca infaz hâkiminin onayı zorunludur; idare ve gözlem kurulunun tek başına kararı uygulamaya konulamaz. Geçici Madde 10/6 kapsamındakilerde ise asgari infaz süresi yalnızca 3 ay, koşullu salıverilmeye kalan süre ise 3 yıla inmektedir.

Müebbet hapis cezasında açığa ayrılma olur mu?

İki tür arasındaki ayrım belirleyicidir. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar kesinlikle açık kuruma ayrılamaz; iyi hâl dahil hiçbir koşul bu mutlak engeli ortadan kaldırmaz. Müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar ise kanuni koşullu salıverilme süresini tamamlayıp bu tarihe ≤ 5 yıl kaldığında açığa ayrılabilir.

Terör suçlarında açık kuruma geçiş mümkün mü?

Kural olarak mümkün değildir. Yönetmelik md. 8/1-ç, terör ve örgütlü suçlardan mahkûm olanlar için kesin engel öngörmektedir. Yalnızca tek bir istisna tanınmıştır: mensup oldukları örgütten ayrıldığı idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenler, koşullu salıverilmeye 1 yıldan az süre kalması ve infaz hâkiminin onayı koşuluyla açığa ayrılabilir. Geçici Madde 10/6 da terör suçlarını istisna kapsamında tutmaktadır.

İnfaz hâkimi onayı hangi durumlarda gereklidir?

5275 s.K. md. 14/4 kapsamında şu kategoriler için zorunludur: toplam 10 yıl ve üzeri hapis cezası; terör suçları; örgüt kurmak, yönetmek veya üye olmak; örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar; kasten öldürme (TCK 81-82); cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (TCK 102-105); uyuşturucu imal ve ticareti (TCK 188, 190). Bu kapsamdaki hükümlülerde idare ve gözlem kurulunun olumlu kararı, infaz hâkiminin onayı alınmadan uygulamaya konulamaz.

Denetimli serbestliğe 3 yıl erken geçiş nasıl yapılır?

5275 s.K. Geçici Madde 10/6 kapsamında bu haktan yararlanmak için üç koşul birlikte aranır: 31/7/2023 ve öncesinde işlenmiş bir suçtan açık kurumda bulunmak, açık kurumda en az 3 ay kalmış olmak ve bizzat talepte bulunmak. Bu koşullar sağlandığında normal denetimli serbestlik tarihinden 3 yıl önce bu uygulamadan yararlanma hakkı doğar. Talep olmaksızın kurul veya hâkim tarafından resen karar verilemez.

Açık cezaevinden kapalıya ne zaman iade edilir?

Firar, başka suçtan CMK md. 100’e göre tutuklama kararı ve kınamadan ağır disiplin cezası hâllerinde idare ve gözlem kurulu kararıyla kapalıya iade yapılır. Disiplin cezası kesinleşmemiş olsa bile kurum düzeni veya kişi güvenliği için tehlike oluşturan eylemler de bu kapsamdadır. Açık kurum şartlarına iradesi dışında uyum sağlayamama hâlinde ise kurulun kararına ek olarak infaz hâkiminin onayı da aranmaktadır.

Geçici Madde 10 kimler için geçerlidir?

31/7/2023 ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle kapalı kurumda bulunan veya açık kuruma ayrılmış olan ve istisna kapsamındaki suçlardan mahkûm olmayan tüm hükümlüler Geçici Madde 10’dan yararlanabilir. 11. Yargı Paketi’yle yapılan değişiklik, hem kapalıdakileri hem de 31/7/2023 öncesi suçlar nedeniyle zaten açık kurumda olanları kapsama almıştır.

Açık kuruma ayrılma talebim reddedilirse ne yapabilirim?

4/6/2025 tarihli Yönetmelik değişikliğiyle birlikte ret kararının gerekçeli olarak tebliği zorunlu hâle getirilmiştir. Bu karara karşı iki aşamalı itiraz yolu açıktır: önce infaz hâkimliğine şikâyet, ardından hâkimlik kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz. Gerekçeli ret kararının alınması, hukuki itirazın güçlü biçimde inşa edilmesi açısından büyük önem taşır.

11. Yargı Paketi açık kuruma ayrılmayı nasıl etkiledi?

15.12.2025 tarihinde yürürlüğe giren 11. Yargı Paketi üç temel değişiklik getirmiştir. Birincisi: Geçici Madde 10/6’nın istisna kapsamındaki suçlar açıkça ve tek tek sayılarak yorum belirsizliği giderilmiştir. İkincisi: “Tarihi itibarıyla” ibaresi “tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle” şeklinde değiştirilmiş; bu sayede 31/7/2023 öncesi suçlar nedeniyle daha sonra açık kuruma ayrılanların da 3 yıl erken denetimli serbestlik hakkından yararlanacağı netleştirilmiştir. Üçüncüsü: Geçici Madde 10’un 7. ve 8. fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır.

Yabancı uyruklu hükümlüler açık kuruma ayrılabilir mi?

Evet, Yönetmelik’te öngörülen koşulları taşımaları hâlinde yabancı uyruklu hükümlüler de açık kuruma ayrılabilir. Ancak Yönetmelik md. 10/4-c uyarınca bu kişiler Bakanlıkça belirlenen listedeki açık kurumlardan birine gönderilir; Türk vatandaşı hükümlülere tanınan geniş kurum tercih hakkından yararlanamaz.

Sonuç

Açık ceza infaz kurumuna ayrılma; hükümlünün infaz sürecinde kazandığı iyi hâlin, karşıladığı yasal koşulların ve suç türünün birlikte değerlendirildiği çok katmanlı bir hukuki süreçtir. 5275 s.K. md. 14, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği ve Geçici Madde 10 bu süreci farklı açılardan düzenlemekte; 11. Yargı Paketi (15.12.2025) ise özellikle Geçici Madde 10/6 kapsamında önemli netleştirmeler getirmiştir.

Sürecin doğru takip edilememesi, kazanılmış hakların geç kullanılması ya da tamamen kaçırılması sonucunu doğurabilmektedir. Bu nedenle hükümlü yakınlarının ve hükümlülerin hem yasal koşulları düzenli olarak takip etmesi hem de kritik tarihleri önceden hesaplaması büyük önem taşımaktadır.

⚠️ Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuatta değişiklik olabileceğinden güncel Resmî Gazete metinlerini ve uzman hukuki danışmanlığı esas alınız.